Interview over Jax Martinez Perpina

‘Het is toch alsof mijn moeders dochter dood is gegaan en ik degene ben die haar heeft vermoord’

Jax Martinez Perpina over het uit de kast komen in het voortgezet onderwijs

Van de Nederlandse samenleving identificeert ongeveer 3,9% zich niet met het bij hun geboorte geregistreerde geslacht. Van die 3,9% zit slechts 0,7% op het voortgezet onderwijs. Jax Martinez Perpina (16) is een van deze 0,7%. ‘Ik heb niet echt haat meegemaakt, maar ik merk wel dat er dit jaar meer opmerkingen in de gangen worden gemaakt. Ik denk dat dit vooral komt doordat het onderwerp gewoon meer aanwezig is.’

Door: Femke Jellema

‘Het is iets dat al heel lang in je hoofd zit zonder dat je het door hebt. Maar toen ik naar een GSA (Gender and Sexuality Alliance) presentatie had geluisterd viel alles op zijn plaats. Ik viel op meisjes. Daarna ben ik er vol voor gegaan. Ik heb het in 2017 aan mijn ouders en vrienden verteld, ik zat dus in de eerste klas van de middelbare school. Ik ben echt een persoon die veel doet, dus ik vertel het ze niet tijdens het avondeten. Voor mijn ouders heb ik een taart gebakken met een regenboog in de binnenkant. Toen ze de taart aansneden begon ik keihard te janken. Ik was echt bang dat mijn ouders me niet accepteerden. Ik had video’s op YouTube gezien waar ouders heel slecht reageerden. Gelukkig reageerden mijn ouders goed. Bij mijn vrienden ben ik tijdens een tekenles letterlijk uit een kast gekomen. Het duurde 10 minuten voordat iemand het begreep, maar daarna kreeg ik allemaal leuke reacties. Op school heb ik voor de rest weinig reacties gekregen. Ik zat in de eerste dus ik denk dat veel klasgenoten niet veel over dit onderwerp wisten.

Een paar jaar later, in 2020, ben ik uit de kast gekomen als transgender. Dit heb ik minder groots gedaan, ik had er niet zo’n zin meer in. Ik heb het mijn vader verteld door een transgender vlag op te zoeken en deze aan hem te laten zien. Ik heb hem uitgelegd dat dit betekende dat ik een ander voornaamwoord ging gebruiken, een andere naam zou gebruiken en dat ik aan de hormonen wilde om lichamelijk ook een jongen te worden. Ik zag de shock in zijn ogen wel, maar daarna reageerde hij erg vrolijk. Ongeveer een week later vertelde ik het aan mijn moeder, daar was ik heel erg zenuwachtig voor. De seconde dat ik de deur kwam binnenlopen begon ik keihard te janken. Het duurde een half uur voordat ik het uit mijn mond kreeg. Toen mijn moeder het hoorde, zag ik de shock in haar ogen. Ik denk dat het wel drie weken heeft geduurd voordat ze er over kon praten. Dat was voor mij niet zo fijn, maar ik had me er wel op voorbereid. Ik heb er gesprekken over gehad met de ondersteuning coördinator op school. Ze is er drie maanden geleden pas echt comfortabel mee geworden. Ik snap de reactie wel want het is toch alsof haar dochter dood is gegaan en dat ik degene ben die haar heeft vermoord. Eerst voelde ik me ook heel schuldig, maar nu gaat het gelukkig beter.

Ik heb het mijn vrienden in de schoolpauze verteld. Ze wisten het eigenlijk al een beetje en reageerden dus heel fijn. Diezelfde dag heb ik het ook tegen de ondersteuning coördinator op school verteld. Hij heeft daarna een gesprek met de CJG (centrum jeugd en gezin) geregeld en toen heb ik een therapeut gekregen. Ik ben niet voor alleen die reden bij een therapeut geweest, ik ben namelijk ook twee periodes zwaar depressief geweest. Dit was in 2017 en in 2019. Nu ik terugkijk waren die periodes beide vlak voordat ik uit de kast kwam. Daaraan kan je dus wel echt zien dat ik gewoon niet lekker in mijn vel zat.

Eén van de eerste dingen die ik heb gedaan nadat ik uit de kast was gekomen, was het veranderen van mijn naam en mijn geslacht in het schoolsysteem. Ook ben ik bij elke docent langs geweest om te vertellen dat ik vanaf toen Jax heette en met “hij” aangesproken wilde worden. Sommige docenten vonden dit in het begin moeilijk, maar doordat dit ook in het schoolsysteem stond werd het makkelijker. Dit jaar merk ik wel dat er meer opmerkingen in de gangen gemaakt worden. Laatst hoorde ik een brugklasser zeggen dat de school te gay is geworden. Maar ik denk dat dit vooral komt omdat dit onderwerp nu meer aanwezig is op school. Maar anders dan dat heb ik weinig haat meegemaakt.

Ik heb wel een beetje getwijfeld, maar dit kwam vooral door de reactie van mijn moeder. Nu weet ik dat ik de goede keuze heb gemaakt. Je komt eigenlijk ook niet uit de kast als je twijfelt, dat is een te grote verandering. Het is toch wel mijn doel dat als ik over 20 jaar in de spiegel kijk, ik niet meer kan zien dat ik ooit een meisje ben geweest.’